Hicri 256 yılında vefat eden, hadis alimlerinin imamı, hadiste müminlerin emiri ve hadis emiri gibi unvanlarla en büyük hadis alimi olarak tarihe geçmiş olan İmam Buhârî hazretleri edep, ahlak ve aile eğitimi ile ilgili Edebu´l Müfred isimli bu eserini yazmıştır. Ana-Babaya iyilik ve saygı konusunda rivayet olunan hadisleri zikrederek başlayan İmam Buhârî hazretleri, Düşmanına Ölçülü Buğzetme ile ilgili bir hadisle kitabını sonlandırmaktadır.

Eser 556 sayfadır. içerisinde de 1360 hadis yer almaktadır. Kitabın bizim okuduğumuz Motif Yayınları baskısı bir kaç yerde teknik hatalar yapmış. Ve kitapta geçen hadislerin tamamının tahrici (yani mevcut hadisin başka hangi kitaplarda geçtiğine dair malumat) yapılmamış. Kitabın hazırlanmasında sanki acele edilmiş. Bu basım için, bir okuyucu olarak beklentilerimizin biraz altında olduğunu söyleyebiliriz.

8- Her Hâl Üzerine Ve Cinsî Münâsebet Sırasında "Bismillah" Demek Babı

141-İbn Abbâs’tan rivayetle Peygamber (S) şöyle buyur­muştur:

"Herhangi biriniz eşine (cinsî münâsebet için) geldiği zaman Bismillah, Allâhumme cennibnâ'ş-şeytâne ve cennibi'ş-şeytâne mâ razaktenâ (= Allah'ın ismiyle, yâ Allah, bizleri şeytândan uzaklaştır ve şeytânı da bize ihsan ettiğin çocuktan uzak kıl) der de, onların ara­sında bir çocuk takdir olunursa, şeytân o çocuğa zarar veremez".

9- Halâya Girerken Ne Söyleyeceği Babı

142- Enes (R)'ten rivcayetle,şöyle diyordu: Peygamber (S) halâya girdiği za­man "Allâhumme innî eûzu bike mine'l-hubusi ve'l-habâisi (= Yâ Allah, ben hubusten ve habâisten sana sığınırım)" der idi.

28- Öğüt Verme Ve Öğretme Sırasında Hoşlanmadığı Bir Şey Gördüğü Zaman Öfkelenmek Babı

90-Ebû Mes'ûd (R) şöyle demiştir: Bir kimse geldi ve:

- Yâ Rasûlallah! Fulânca bize (namaz kıldırırken) o kadar uza­tıyor ki, adetâ namazı terkedecek gibi oluyorum, dedi. Peygamber(S)'i hiçbir mev'ıza da o günkü kadar gadablı gör­medim. Bu şikâyet üzerine Rasûlullah: "Ey insanlar! Sizler nefret ettiricilersiniz. Her kim insanlara namaz kıldırırsa namazı hafifletsin. Çünkü cemâatin içinde hasta ola­nı, zayıf olanı ve iş güç sahibi olanı vardır" buyurdu.

91-Zeyd ibn Hâlid el-Cuhenî (R)'den (o şöyle demiş­tir): Bir kimse Peygamber'den lukatayı (yânî yitik malı) sordu. Pey­gamber (S):

- Bağını yâhud kabını, kılıfını belle, sonra onu ötekine beriki­ne bir sene bildir, tanıt. Ondan sonra onu kullan. Ondan sonra da sahibi çıkarsa yine ona ver, buyurdu.

O zât:

- Yitik deve de (böyle mi)? diye sordu.

Rasûlullah o kadar öfkelendi ki, yanakları yâhud yüzü kızardı ve:

- Ondan sana ne? Su tulumunu, ayakkabısını beraberinde ta­şır. (Muhtaç oldukça) su başına gelir, ağaçlardan otlar. Onu sahibi buluncuya kadar kendi hâline bırak, buyurdu.

O zât:

- Yâ yitik davara ne buyurursun? dedi.

- O yâ senindir, yâ kardeşinindir, yâ kurdundur, buyurdu.

Hz. Cüveyriye validemiz çok oruç tutar ve çok namaz kılardı. Aynı zamanda zikir ve tespihe çok ehemmiyet verirdi.Bir gün sabah namazını kıldıktan sonra dua ve zikir ile meşgul olmaya başladığı bir sırada, Peygamberimiz yanından ay­rıldı.Kuşluk vakti tekrar geldiğinde Hz. Cüveyriye’yi Allah’ı zikrederken bul­du, “Sen hâlâ yanından ayrıldığım hâl üzere mi devam ediyorsun?” buyurdu. Hz. Cüveyriye, “Evet.” dedi. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz aleyhisselam şöyle buyur­du:

“Ben senden ayrıldıktan sonra üç defa şu dört kelimeyi söyledim ki bunlar, bu­gün sabahtan beri senin söylediklerinle tartılsa onlardan daha ağır gelir. Bu keli­meler şunlar: ‘Sübhanallahi ve bi hamdihî, adede halkıhî ve rıza nefsihî ve zinete arşihî ve midâde kelimâtihî [Allah'ı yarattıkları sayısınca,kendisinin razı olacağı şekilde, arş’ının ağır­lığınca ve kelimelerin miktarınca tespih eder ve O'na okadar hamd ederim.]”Müslim, Zikir, 79

Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdu ki:"Rahmana sevimli olan iki kelime vardır ki, dile hafif ama mizanda ağırdırlar: Subhanallahi ve bihamdihi, Subhanallahilazim" Buhari; Kitabu’t-Tevhid

Manzume Beykuni HadisTalebesi